TemposDixital

AIS O Peto é unha asociación sen ánimo de lucro que actúa no eido da economía alternativa, e dentro disto no referido ao aforro solidario e ao financiamento ético; é dicir, está inxerida dentro dunha lóxica a nivel micro (local) de recoller parte dos aforros depositados no sistema financeiro convencional e poñelos a disposición dunha rendibilidade social. Como? A través da creación dunha bolsa de cartos que permita concesión de microcréditos a proxectos de autoemprego. Deste xeito comeza a actuar a asociación no ano 2005. Hoxendía a concesión de capital abriuse a un máis amplo abano de posibilidades, como por exemplo: adianto de bolsas de estudos, mellora da calidade de vida de persoas con economías moi baixas, adianto de subvencións para proxectos de impacto social positivo, etc…

A asociación nace en Compostela, agora temos un grupo en estado avanzado de consolidación na zona de Carballiño-Ourense, e o xerme de implantación en Vigo mais na Coruña. Na actualidade somos máis de 100 socias e socios a título persoal e algún colectivo.

Para ser socia/o hai que mercar participacións de 60 euros, dos cales o 10% son a fondo perdido para uso da asociación, o outro 90% forma parte da bolsa de cartos coa que se conceden os préstamos e este 90% é recuperábel por parte dos socios/as. Non é unha doazón, é a posta en práctica dunha forma alternativa de aforrar. A toma de decisión para a concesión de préstamo así como o uso de todo o capital é responsabilidade de  todos os membros da asociación de forma asemblearia e horizontal.
A asociación está nun momento de consolidación como un movemento social de referencia no eido da economía alternativa do noso país, así como na pretensión de crecer en rede por varias localidades. Ademais estamos como asociación inxeridos nun novo proxecto moi ambicioso que é FIARE, unha banca real, elixíbel pola cidadanía para satisfacer as súas demandas financeiras (ter conta corrente, poder domiciliar nóminas, facer transferencias, etc…) cos principios de banca ética. Estes son os dous eixos fundamentais no que está inxerida neste momento a nosa asociación.

Como se pode divulgar o decrecemento? Trátase dun proceso máis individual ou máis colectivo?
Se somos sensatos levamos pouco escoitando isto do decrecemento, como todas as cousas levarán o seu tempo mais seguro que será en poucos anos unha das esixencias dos movementos sociais e alterglobais no seu conxunto. A divulgación farase na medida en que sexa por unha banda comprendido por máis xente e axentes sociais e por outra porque no proceso de afondamento dos seus principios póidase seguir mantendo o conceito. É dicir, até hai ben pouco o conceito de “desenvolvemento sostíbel ou sustentábel” estaba na axenda de todas as organizacións máis ou menos sensíbeis coa biosfera, hoxendía xa está en entredito, co decrecemento acontecerá igual, como conceito, se é capaz de facer fronte ás resistencias ideolóxicas que se lle oporán, é só cuestión de tempo que se incorpore na linguaxe común dos movementos sociais. O proceso será tanto individual como colectivo, penso que é imposíbel desvencellar un doutro

O longo secuestro de Aminetu Haidar devolveu aos primeiros planos da actualidade un dos peores episodios do pasado recente de España. Unha soa muller, musulmá, árabe e africana, e coa súa palabra como único medio de loita, puxo en xaque á diplomacia de dous Estados e forzou a intervención doutros países. E, de paso, espertou, na conciencia da Humanidade, un valor que case se daba por perdido: A DIGNIDADE da persoa.

En xuño deste ano o goberno irlandés publicaba o texto no que se baseará a primeira peza de lexislación sobre parellas de feito do país, o chamado Civil Partnership Bill.

José Cendón foi secuestrado en Somalia por facer o que moi poucos xornalistas fan, entrar no país para informar. A súa mirada revela o territorio que sofre alén o mar. 

Hai anos xa que, por debaixo do mantel, as grandes multinacionais trazaron a folla de ruta da universidade que lles conviña. Boloña é só un primeiro chanzo.

A adopción dun modelo “á británica” para a sanidade ou a redución orzamentaria para o ensino son só algunhas das accións políticas que baten de fronte cos dereitos cidadáns elementais citados na Constitución Española.

Todo proxecto de vida sustentábel pasa por un proceso previo de concienciación individual e/ou colectiva. A educación é, por tanto, fundamental na divulgación do decrecemento. Un bo exemplo consititúeo o Centro de Educación Ambiental As Corceirizas, do que nos fala  Rebeca Carreiro, unha das súas técnicas.

Para a definición e posta en marcha do proxecto de As Corcerizas foi fundamental o asesoramiento e apoio de Amigos da Terra, que actualmente xestiona as instalacións, e quen apostou firmemente para que os edificios foran construidos baixo criterios de sostibilidade, e de que o destino final do equipamento sexa, ademais de albergue, Centro de Educación Ambiental.
O proxecto tivo a súa orixe nunha iniciativa de dinamización da serra ourensá por parte da asociación cultural “Amigos dos Milagres e San Mamede”, entidade de ámbito  local  que abrangue os concellos de Vilar de Barrio e Baños de Molgas. Entre as súas prioridades sempre destacou a promoción dos valores patrimoniais, naturais e antropolóxicos, da Serra da San Mamede. Froito destas inquedanzas conseguen a cesión por parte do Concello de Vilar de Barrio dos terreos e edificacións de “As Corcerizas”, e despois de moitos esforzos conseguen a implicación de distintas administracións públicas para a rehabilitación e construción destas instalacións, co ánimo de convertelas en polo de atracción de visitantes e acadar un maior desenvolvemento do territorio no que está inmerso.
O Centro de Educación Ambiental As Corcerizas está plenamente concibido dende a súa planificación e construción cunha óptica de Desenvolvemento Sostible. Utiliza técnicas de bioconstrución, elementos construtivos ecolóxicos (producidos sen prexudicar o medio ambiente, elaborados no territorio próximo, respectando os usos tradicionais, etc..); tendo en conta a eficiencia enerxética (técnicas bioclimáticas, iluminación de baixo consumo, illantes ecolóxicos, pinturas e aceites naturais, etc.); todo o consumo enerxético é de producción propia e exclusivamente provinte de fontes renovables (solar térmica, solar fotovoltaica, eólica, microhidráulica e biomasa), etc.
En definitiva, en todo momento se puxo especial coidado na minimización do impacto ambiental e a realización dun uso sustentable do territorio. Deste xeito, as instalacións contan con 4 edificios principais independentes e de varias construcións complementarias:
Aulario: construído con arquitectura bioclimática e materiais de bioconstrución, garantindo a total comodidade dos participantes. Posúe unha superficie de 80m2. A aula está equipada con mobiliario docente para máis de 30 participantes, ademais dos elementos auxiliares necesarios e medios audiovisuais.
Comedor: instalación tamén feita con criterios e materiais de bioconstrución. Dispón de mobiliario necesario para ofrecer servizo ate 80 persoas, unha sala multiusos–comedor superior a 50m², aseos diferenciados por sexos e outro aseo con adaptación para persoas con discapacidade, sala de reunións, oficina, cociña industrial, despensas, almacén e cheminea.
Albergue: antiga casa reformada con criterios e materiais de bioconstrución, con capacidade para 40 persoas (2 camas adaptadas para persoas con discapacidade). Dispón de aseos e adaptación para discapacidados.
Ademais, presenta un salón comunitario con cheminea, unha cociña de uso comunitario, unha enfermería e recepción. Dispón de calefacción en todas as habitacións.
Centro de xestión enerxética: nela centralízanse todos os sistemas de produción e distribución enerxética compostos por paneis de control, baterías estacionarias, colectores de auga quente sanitaria, caldeira de biomasa, placas solares térmicas e fotovoltaicas e grupo electróxeno de emerxencia.
Outras construcións: turbina, potabilizador, aeroxerador.

As instalacións están integradas no ecosistema forestal da Serra de San Mamede, no L.I.C. Macizo Central Ourensán, situado no sudoeste da provincia de Ourense. Este espazo protexido de alta montaña, que conta con 53.000 hectáreas, resulta excepcional para  observar a mestura bioxeográfica que se produce entre a rexión mediterránea húmida e a eurosiberiana de montaña galego-portuguesa.
Polo feito de ter unha superficie tan ampla, confluencia de rexións bioxeográficas, e un relevo variado, presenta moi diversas especies vexetais, tanto de tipo mediterráneo como de tipo atlántico, o que lle confire unha excepcional biodiversidade.
Polo seu alto valor ecolóxico e pola súa rareza, destaca o L.I.C. Bidueiral de Montederramo, unha das fragas situadas mais ao sur de Galiza e de óptimo estado de conservación.
A Serra de San Mamede conta cun enorme patrimonio natural e cultural, constituíndose como un entorno excepcional para un Centro de Educación Ambiental como é o das Corcerizas.
O proxecto deu comezo no ano 2.001, pero a fase de acondicionamento das instalacións se prolongou ata o 2.003, coa realización de algunhas actividades puntuais. Foi a partires deste ano cando se iniciou a fase de estabilización, coa realización de actividades adicadas á educación ambiental ao longo de todo o ano. Trátase dun proxecto xóven que se atopa en continuo crecemento e con grandes perspectivas de expansión nun futuro xa próximo.

Actualmente o equipamento está xestionado por 3 técnicas ambientais, aínda que contamos coa colaboración e axuda de 2 voluntarios europeos e como non do resto de técnicas/os, socios/as e voluntarios/as que forman Amigos da Terra, onde é dificil precisar un número exacto, xa que moitas veces varia dependendo da súa dispoñibilidade.
A nosa equipa conta con ampla experiencia e cualificación, creando un equipo sólido, formado e experimentado, coñecedor do entorno e do singular funcionamento (especialmente enerxético) de As Corcerizas. A súa longa traxectoria en temas de educación, formación, animación e divulgación, aportan a confianza necesaria que garante programas de alta calidade onde os/as participantes de cada programa ou actividade van a adquirir coñecementos e actitudes de xeito informal, que os capacitarán para vivir con coherencia e respecto nunha sociedade de futuro.

O centro autoabastécese enerxeticamente. Consegue funcionar á marxe de industrias eléctricas ou tedes que botar man dese suministro en casos de moita demanda? Pódese vivir sen Endesa, Gas Natural ou Fenosa? Vós como o facedes?

Realmente e a día de hoxe o Centro de As Corcerizas cubre as súas propias necesidades enerxéticas a partir exclusivamente de fontes de enerxías renovables (solar térmica, solar fotovoltaica, eólica, microhidráulica e biomasa), empregando técnicas e materiais de bioconstrución e arquitectura  bioclimática. Non precisamos dos servizos de ningunha desas multinacionais, nós nos autoxestionamos perfectamente xa que as enerxías renovables funcionan á perfeción e as construcións bioclimáticas dos nosos edificios axuda moito ao aproveitamento e a redución de perdas de enerxía. E así como o conseguimos, son os propios edificios, os materiais utilizados, os criterios baixo os que se construiron, as enerxías, em conclusión, son un conxunto de factores que o consiguen case sos.

Tamén aplicades sistemas de xestión dos residuos. Nas cidades existen sistema de recollida selectiva, supostamente de cara á reciclaxe. Cal é a túa opinión do funcionamento deses sistemas? Deberíamos tender cara á autoxestión dos propios residuos; como facelo?

Si, ademais da utilización de enerxías renovables e as construcións bioclimáticas, o centro tamén posúe depuración biolóxica das augas residuais mediante a utilización dun sistema innovador de plantas acuáticas (macrófitas), e a compostaxe dos sólidos orgánicos, dota ao equipamento dunha case total autosuficiencia na xestión de residuos.
En canto á problemática dos residuos, a solución máis coherente está baseada nun modelo de xestión descentralizado, con tecnoloxías sinxelas e na medida do posible baseado na autoxestión. Cada un de nós, mediante técnicas moi sinxelas podemos contribuir a aminorar esta problemática en primeiro lugar, reducindo o noso lixo; sendo un pouco máis conscientes no momento de realizar as nosas compras, podemos rexeitar moitos produtos que conteñen envases innecesarios, elexindo alternativas a granel ou cos mínimos envases posibles; estamos así reducindo en gran parte o noso caldeiro do lixo. Despois, se contamos cun pequeno trozo de terreo, podemos xestionar os nosos residuos orgánicos a través da compostaxe, e transformalos en compost para as nosas plantas ou xardíns. E co resto, a través dunha correcta separación selectiva, contribuiremos a que eses residuos pasen a formar parte dun proceso de reciclaxe, convertendose en recursos útiles, no lugar de ser eliminados, tendo que crear así materias novas para crear novos produtos.
Non se trata de volver a tempos pasados, trátase simplemente de recuperar costumes sinxelas e  poñelas en valor.

Outro dos camiños cara o decrecemento pasa por cambiar os nosos hábitos de consumo. Manuel Domínguez, da cooperativa Árbore, explícanos como.

Consumo Consciente Árbore é unha cooperativa de consumidores, ou sexa, un conxunto de persoas que poñen em marcha unha nova forma de acceso ós produtos de consumo, e   practican unha economía social e xusta. Estamos em Vigo, somos 288 unidades familiares e a nosa data de inicio foi oi 2002, como asociación desde 2001.

Cales foron as principais dificultades que atopastes no proceso?  E as contradicións entre a teoría e a práctica?
A principal dificultade como consumidor de produtos ecolóxicos foi rachar a barreira mental que supoñía o maior prezo (aparente) destes produtos. Continuo permitíndome certas contradicións puntuais e outras estruturais, das cales me preocupan as segundas, como por exemplo, depender demasiado do coche.

Consigues vivir diso? Ou mellor deberíamos dicir: conseguiches axustar as túas necesidades reais e o teu consumo máis consciente á túa nova forma de vida?
A cooperativa dá traballo estable a tres socias, e está sempre como obxectivo a mellora das súas condicións laborais. A nivel persoal, tiven unha gran evolución nas miñas necesidades persoais, reducíndoas de modo considerable.

Como se pode divulgar o decrecemento? Trátase dun proceso máis individual ou máis colectivo?
Na miña opinión, e collendo da permacultura a expresión “zona cero”, que é a propia persoa, calquera cambio comeza por un mesmo. Se un non fai un traballo persoal, é difícil que muden as cousas “exteriores” na vida propia e impulsar cambios na comunidade de referencia.

Galiza, que ten unha fonda tradición rural, debería aproveitar esa vantaxe de partida á hora de reformular os hábitos de vida e de consumo. Estámolo facendo? Existe um desprezo polo rural entre a propia sociedade galega?
Eu creo que a globalización está calando ben fondo e que algúns, non sei cantos, formamos unha especie de resistencia (coas nosas contradicións) e que deberiamos conectarnos socialmente. É moi importante este aspecto, a converxencia dos diversos tipos de actvismo social. Segue a existir na Galiza urbana un autoodio, exemplificado a través do uso do castelán em certas situacións, pero tamén a través dun consumo diglósico, desprezando sistemáticamente o producto do país galego e facéndolle un fraco favor á economía local e ó medio ambiente.

Cal sería o concepto de felicidade que se axustaría á proposta do decrecemento?
Sen dúbida, a felicidade acadada a través da contemplación, nun senso se se quere budista ou zen, pero tamén a través de experiencias vitais non necesariamente relacionadas co consumo, como a comunicación entre as persoas, o xogo…

Nos pasados días o Ministerio de Cultura tentou incluír no Anteproxecto da Lei de Economía Sustentábel unha disposición final de última hora, que abrise a porta para que unha comisión independente, designada polo propio Ministerio de Cultura, puidese ordenar o peche de páxinas web sen a autorización dun xuíz. A resposta foi rápida na rede: redacción colaborativa do “Manifesto en defensa dos dereitos fundamentais en Internet”, unha reunión de González Sinde con notábeis da rede, chamados persoalmente polo Ministerio de Cultura, que foi retransmitida a través de Twitter, e onde ningún dos presentes quixo aceptar o soborno de intervir na redacción da disposición unha vez pasado o anteproxecto de lei polo primeiro filtro. A mañá seguinte Zapatero madrugou para prometer que non se pecharía ningunha web mais o proceso continúa.

A continuación da historia vai ter moito a ver coas medidas que tomen os gobernos dos nosos países veciños, en particular os do Reino Unido, Francia e Alemania, onde as industrias están tamén a exercer fortes presións sobre os gobernantes para que adapten as leis ao que consideran novos delictos. Para isto non dubidan en criminalizar a poboación toda, como xa fixeron co canon sobre os aparellos electrónicos, sen se decataren de que -e esta é unha das frases máis repetidas nos medios nas últimas semanas e por algo será- non se poden poñer portas ao campo.

Que por que non vou poder prestar un ebook a alguén, que cos libros de papel nunca se cuestionou a cantos amigos se pode prestar un libro sen ser considerado pirata, que se en realidade non merco un ebook, só merco o dereito a lelo eu pero queren cobrarme a mesma cantidade de diñeiro que por un feixe de follas, cando eu sei que custa moito menos. Pero podemos prestar os libros ou non? Se a resposta é que si, como eu creo, entón vai haber que ir pensando en darlle unhas voltiñas ao negocio porque, por moitas leis que se muden o problema non se vai resolver.

As industrias dos contidos do século XX basearon o seu modelo de negocio e, polo tanto, os seus beneficios, sobre a pata da distribución. Mais estamos xa no século XXI, os contidos poden ser reproducidos a custo case cero e xa non viaxan en camións. O usuario queréos sen demora, en calquera lugar e moitos non están dispostos a pagar os prezos do século XX actualizados porque saben que poden fabricarse por moito menos, aínda que para iso sexa preciso mudar estruturas, procedementos e cadeas de valor que até hai uns anos parecían inmutábeis. Simplificar afirmando que o usuario non quere pagar polos servizos culturais é falar de modo intereseiro, pois este coñece sobradamente que todo produto ten un custo.

O que acontece é que, entre protestas e insatisfaccións de produtores e consumidores, o modelo do século XX aínda está a dar moito carto e, canto máis lenta a agonía, maior será a herdanza, ou iso parecen pensar as empresas.

E mentres, o que corresponde á cidadanía é actuar en todos os ámbitos onde sexa posíbel en defensa das liberdades irrenunciábeis, que deben ser as mesmas, como as súas obrigas, tanto no mundo físico como en Internet.

http://tatimancebo.blogaliza.org

A revolta de milleiros de internautas, a só unhas horas de que se descubrira a intención que ten o goberno central de penalizar a piratería na rede, dí moito do que significa Internet na sociedade actual. Esa súa capacidade para xerar movilizacións contra os abusos do poder, fai que determinados gobernos a vexan como potencialmente subversiva. Quince deles téñena sometida a férrea censura contando, como sucede en China, coa colaboración de Microsoft, grazas a cal o goberno chinés mantén a raia a cantos blogueiros ousen utilizar palabras como democracia ou dereitos humanos. A cara e o envés da Internet, que ten ademais outros moitos campos nos que igualmente se evidencian as contradicións que comporta o seu uso, polo xeral moi difíciles de conxeniar. Por caso, a liberdade de acceso aos bens culturais, que é fundamental para democratizar os procesos de producción e consumo cultural, e a protección da propiedade intelectual a prol dos seus creadores.

Esa contraposición de dereitos, e cantas iniciativas reguladoras veñen da man dos gobernos democráticos para afrontala, fai da Internet un laboratorio político de enorme trascendencia. Nesta ocasión, a través dunha proposta, que vai como de matute no proxecto de lei de Economía Sostible, coa que a ministra González Sinde se propón controlar o pirateo que está cuarteando o negocio das industrias culturais. En só oito anos, o da música pasou de 600 millóns de euros anuais a 254.  Tamén se reduciu á metade a recadación cinematográfica. E xa poñen o grito no ceo os editores de libros. A situación xustifica medidas contra a piratería. Ninguén pode negar, pois, a necesidade de encarar lexislativamente todo o relacionado coas descargas P2P (intercambio de arquivos na rede).
Pero tódolos ollos son poucos para vixiar e detectar desviacións na tentativa reguladora. No debate tensionado destes días tense establecido un falso dilema entre a defensa de Propiedade Intelectual e a defensa das liberdades individuais, como se a liberdade tivera algo que ver con apropiarse do traballo dos demais. Son cousas distintas, malia a mistificación que fai delas o texto do anteproxecto ministerial. Tal como está redactado, todos ó cárcere: os propietarios das webs que comercializan ilegalmente contidos alleos, polo que sí deberían penar mesmo co seu peche, con mandamento xudicial de por medio, e os usuarios individuais que non teñen ánimo de lucro e nunca deberan ser tachados de piratas. Rectificalo, como prometeu Zapatero, é de sabios. 

lapousa@temposnovos.net